سهروردی معتقد است نورِ محمدی، شعله فراگیر عالم است

به گزارش خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری فارس ، همایش بزرگداشت روز سهروردی با عنوان «سهروردی در متن آثارش» با حضور اساتید و پیشکسوتان فلسفه در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران امروز بعدازظهر (دوشنبه هشتم مرداد ماه) آغاز شد.

سخنران نخست این همایش غلامحسین ابراهیمی دینانی استاد دانشگاه تهران بود که با اشاره به کتاب «عقل سرخ» سهروردی به تببین بحث نور در اندیشه این فیلسوف شهیر پرداخت و گفت: مهم‌ترین بحث سهروردی بحث نور است، البته نه از جنبه فیزیکی. ابن سینا و حتی ملاصدرا به نوعی وجودی هستند، اما سهروردی معتقد است در هیچ آیه و روایت اسلامی کلمه وجود به کار نرفته است.

وی افزود: در قرآن کلمه «نور» به کار رفته و خداوند نور آسمان و زمین خوانده شده است. ممکن است گروهی معتقد باشند که نور هم وجود است، اما سهروردی وجود را اعتباری دانسته است و هیچ کجا ذکر نکرده که ماهیت اصیل است.

ابراهیمی دینانی با اشاره به فرهنگ ایران باستان بیان داشت: زرتشت قائل به نور و تقابل ظلمت و نور بود که در نهایت به غلبه نور بر ظلمت ختم می‌شد. سهروردی میان فرهنگ ایران باستان و فرهنگ اسلامی اتصالی برقرار کرده و می‌گوید این نور به تمام و به کمال در شعله فراگیر عالم، نور محمدی است.

وی در تفسیر «عقل سرخ» سهروردی گفت: از نظر قدما، رنگ سرخ ترکیبی از سیاه و سفید است. سهروردی وقتی از عقل سرخ بحث می‌کند، یعنی عقلی که در انسان وجود دارد. عقل انسان بر حسب ذات، سفید و نورانی است اما بدن او تاریکخانه و ظلمت است. 

این پیشکسوت فلسفه تصریح کرد: پس عقل سفید و شفاف و ذاتاً نورانی وقتی در این ظلمت قرار می‌گیرد، سرخ می‌شود. پس عقل سرخ یعنی عقل آدمی.

وی ادامه داد: انسان هیج گاه در نادانی نمی‌ماند، زیرا نادانی سیاهی است، همان گونه که دانایی روشنایی است. آنچه باعث تمایز انسان از حیوان می‌شود قوه عقل او است، وگرنه حیوانات در غرایز از انسان‌ها قدرتمندتر هستند.

ابراهیمی دینانی خاطرنشان کرد: آنچه باعث شهادت شیخ اشراق شد، کنجکاوی زیاد وی بود و این جستجوگری او را به کشتن داد. به عبارت دیگر عقل راه است و می‌رود، فکر کردن سخت است، سعی کنید نمانید و مرتب در سلوک باشید، سلوک در راه رفتن و فکر کردن است.

وی افزود: فکر برای ماندن نیست، فکر برای رفتن است؛ بنابراین از منظر سهروردی عقل آدمی سرخ است؛ چون همواره برای دانستن بیشتر پیش می‌رود.

در این گردهمایی اساتید و پژوهشگران به حکمت اشراق و اندیشه‌های اشراقی سهروردی می‌پردازند. غلامحسین ابراهیمی دینانی با موضوع «سهروردی در عقل سرخ»،‌ غلامرضا اعوانی با موضوع «الالواح العمادیه»، آیت‌الله سیدمصطفی محقق داماد با موضوع «تفسیر قرآن در آثار سهروردی»، نجفقلی حبیبی با موضوع «کلمة التصوف»، نصرالله حکمت با موضوع  «مقدمه حکمه الاشراق»،‌ عارف امامی مهر با موضوع «رساله فی حقیقة العشق» و سعید انواری با موضوع  «نیایش‌های سهروردی» به سخنرانی می‌پردازند.

دبیر علمی و نیز مجری این نشست، شهین اعوانی معاون پژوهشی و تحصیلات تکمیلی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران است.

ادامه دارد….

انتهای پیام/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *